محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1058

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

كاوكلور - خرزه باشد كه به عربى فضيب گويند . كذا فى التحفة . كهير - [ بفتح كاف و به او سكون هاء ] نام ولايتى است در هند . مع الزاء كاناز - [ بنون به وزن آغاز ] بن خوشهء رطب باشد . مثالش استاد رودكى گويد : بيت من بدان آمدم به خدمت تو * كه برآيد رطب ز كانازم و آن را كناز و كنز نيز گويند . كفچليز - كفچه باشد [ 1 ] . مثالش مجير الدين بيلقانى گويد : بيت « 1 » بكفچليز شتر را كسى كه آب دهد * بود هر آينه از ابلهى و شيدايى و نيز نام جانوريست سياه به قدر خبزدوكى كه در آب مىباشد و سرش بسر كفچه ماند و دنبالش بدنباله كفچه و به عربى دعموص گويند و در نسخهء حليمى مسطورست كه قسمى از ماهيست كه او را سگ ماهى گويند اما قول سابق اصحست و در فرهنگ نيز بمعنى سابق است و آن جانور بمرور ايام وزغ مىشود . مثالش اخسيكتى گويد : بيت نهنگ بود عدو كفچليز گشت از بيم * چو زين نهادى بر جودى محيطآسا « 2 » و مؤيد اين معنى كه آن كرم بمرور ايام وزغ مىشود شيخ آذرى گويد : شعر كرمكى هست كفچليزش نام * زو وزغ مىشود بعرف تمام « 3 » * كميز - [ بضم كاف و كسر ميم ] بول باشد . مثالش مجير بيلقانى گويد : بيت « 4 » عدوى ناكست از بيم چون كميز شتر * كند گريز سوى پس چو روى بنمائى و - بكاف فارسى [ 2 ] - نيز آمده و شاه قاسم انوار نيز فرمايد : بيت « 4 » اى پلنگت خسته كرده جسم و جان * از كميز موش حاضر باش هان

--> ( 1 ) - كلمه از « ن » است . ( 2 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 3 ) - « س » : كه زو وضع مىشود بعرف عام . ( 4 ) - « س » ندارد . ( 1 ) كفگير و كفچليزك و كفچليزه نيز به اين معنى است . ( 2 ) يعنى : گميز .